Pianist Lucas Jussen soleert bij Orkest van het Oosten

OP EEN WINDVLAAG NAAR EGYPTE. Zo exotisch als in de tijd dat Camille Saint-Saëns er zijn Vijfde pianoconcert componeerde is Egypte allang niet meer. Maar de sfeer die hij daar in muziek wist te vangen blijft buitengewoon, vindt pianist Lucas Jussen. “Saint-Saëns maakt verbeeldingskracht overbodig.” Op vrijdag 7 december vertolkt Lucas Jussen dit pianoconcert samen met het Orkest van het Oosten en Het Gelders Orkest in Muziekcentrum Enschede.

Hij geniet nog even van de Amsterdamse herfst, voordat hij over een paar dagen naar Zwitserland vliegt. Lucas Jussen (25) heeft sinds een tijdje een eigen appartement in de hoofdstad. Zijn broer Arthur (22) woont twee deuren verderop. Een bewijs dat de gelauwerde pianobroers niet alleen in muzikaal opzicht volwassen zijn geworden, zoals de laatste tijd alom werd beweerd? Lucas Jussen grinnikt. “Al sinds we pubers waren wordt onze stap naar volwassenheid beschreven. Ik ben benieuwd hoe lang het nog doorgaat.”

VERADEMING
Ondertussen hebben de broers als twintigers al een rijk muzikaal leven achter de rug. En is het routine, een reisschema dat ze zoals dezer dagen na Zwitserland via Kopenhagen naar Moskou brengt. Voor Lucas Jussen wachten daarna Arnhem, Zwolle, Enschede en Doetinchem, als solist bij het Orkest van het Oosten en Het Gelders Orkest. Het zal eerder een verademing zijn dan een grote overgang. “Het thuispubliek in Nederland voelt sowieso als een warm bad. En in het Oosten zijn de mensen nog extra gastvrij.” Dat is geen ‘naar de mond-praterij’, verzekert Jussen: “We hebben er veel gespeeld. Je voelt je er snel op je gemak.”

De samenwerking met dirigent Ed Spanjaard maakt dat gevoel nog sterker. “Door wie hij is als dirigent en als mens. Bij zo’n pianoconcert heb je het nodig dat een dirigent het jou als solist  gemakkelijk kan maken. Spanjaard kan die dienstbaarheid opbrengen. Je voelt bij hem ook geen afstand. We hebben het stuk bij hem thuis een beetje doorgenomen. Alleen al de manier waarop hij dat regelt voelt natuurlijk en vertrouwd.”

UITVERKOREN
Wat des te plezieriger is met een werk dat bepaald niet tot het ijzeren repertoire hoort. Het Vijfde pianoconcert van Saint-Saëns verdient het vaker te worden gehoord, vindt Jussen, die zich uitverkoren voelt. “Welke pianist van mijn leeftijd krijgt deze kans?” Hij vertelt hoe zijn moeder, zelf ook musicus, de componist juist aan zijn ongrijpbaarheid herkent. “Hoort ze een romantische mengelmoes van niet te plaatsen dingen dan is het volgens haar bijna altijd Saint-Saëns. Ik begrijp dat. Zijn romantiek neigt naar Chopin, het percussieve gaat meer richting Ravel of zelfs Gershwin, terwijl de humor aan Poulenc doet denken.”
Het Vijfde pianoconcert dankt zijn bijnaam ‘Egyptische’ vooral aan de oriëntaalse uitbarsting in het tweede deel. “Totaal ongebruikelijk”, verklaart Lucas Jussen, “en tegelijkertijd beantwoordend aan de hang naar het exotische dat die tijd kenmerkte.” Dat de kosmopolitische componist het werk bij wijze van spreken aan de oevers van de Nijl schreef is volgens Jussen onmiskenbaar. “Hij maakt verbeeldingskracht in feite overbodig. Zo goed is de muziek, dat je je onmiddellijk in Egypte waant.”

FINESSES
De finale mag dan in technische zin het meest virtuoos zijn, de andere delen moeten niet worden onderschat, legt Jussen uit. “De sfeer in het tweede deel overeind houden vergt een nauwgezet  samenspel tussen orkest en solist. Terwijl de lichtheid van het eerste deel maakt dat het gevaar in de finesses schuilt. Eigenlijk is het een windvlaag van een minuut of tien.” Die ook vandaag nog iets in beweging zet, is Jussens overtuiging. Ook al ligt Egypte dankzij budgetvluchten en internet voor ons ongeveer om de hoek. “De kwaliteit van de muziek blijft recht overeind.”

Behalve het pianoconcert van Saint-Saëns staan op het programma Stravinsky’s Chant funèbre en Daphnis et Chloé van Ravel.

Nog even in het kort:
Lucas Jussen en Orkest van het Oosten o.l.v. Ed Spanjaard
vrijdag 7 december, 20.00 uur, Muziekcentrum Enschede

Igor Stravinksy, Chant funèbre
Camille Saint-Saëns, Pianoconcert nr. 5 ‘Egyptische’
Maurice Ravel, Daphnis et Chloé, suite nr. 1 en 2

Meer informatie en kaartverkoop: https://bit.ly/2OTWODr 
Auteur Ingrid Bosman
Foto’s Carli Hermes