Op historische grond bij Hertme

Hertme mag dan vooral bekend zijn vanwege z’n Openluchttheater, dat het omringd wordt door een mooi wandelgebied mag ook wel eens worden gezegd. Een landschap vol afwisseling, met weilanden, bos, water, slingerende zandpaden, strakke asfaltwegen én een paar geschiedkundige uitstapjes die terugvoeren naar de middeleeuwen.

Neem de Stephanuskerk in het dorpscentrum als beginpunt: op het Pastoor Veegerplein is plaats genoeg om de auto te parkeren. Een informatiebord belooft een kleinschalig landschap met houtwallen, weiden en agrarische bedrijven. De omgeving is ‘ronduit idyllisch met een paar fraaie routes door het coulisselandschap.’ Dat willen we zelf wel eens zien.

Bij de parkeerplaats linksaf, de Hertmerweg op, langs het Openluchttheater. Na een halve kilometer een driesprong: rechtdoor voert  een privéweg naar een veeboerderij met ‘melktap Weleveld.’ Maar we zijn nog maar net begonnen, dus rechts het bospad in. Best een stevige kaalslag hier, misschien het gevolg van de januaristormen. En dan de open ruimte: links weilanden, rechts een eikenzoom. Het zandpad komt uit bij camper- en pleisterplaats Rabo Scheele. Met ‘koffie, fris en boerenijs.’

Kloosterpad Zenderen
We steken de weg over en pakken het wandelpad weer op, linksaf, we lopen nu over het Kloosterpad Zenderen. Even verderop ligt rechts een fraaie, goed onderhouden kikker- en paddenpoel, omzoomd door knotwilgen. Een ‘natuurlijke’ vijver, staat erbij, gevoed met ‘bronwater van uitstekende kwaliteit.’ Vroeger was dit een visvijver van landgoed Weleveld.

Een paar meter verder ligt de brug over de Oude Bornschebeek.  Hier bevindt zich ook een stukje van een verdedigingswerk uit vroegere tijden, een landweer. Geen origineel overblijfsel, maar zo’n landweer kan hier zeker hebben gelegen, onder meer vanwege de nabijheid van Weleveld en het wegpatroon met de beek die de grens markeerde tussen de marken Hertme en Zenderen. Zulke landweren waren in feite aarden wallen van een paar meter hoog, vaak met grachten of greppels erbij.

Landgoed Weleveld
De brug over en verderop, bij de T-spliting, links af. Nu loopt de Bornsche beek rechts van ons. Vlak voor de volgende brug naar links. Hier ligt een andere bijzondere herinnering aan de middeleeuwen: landgoed Weleveld. Eén van de machtigste van Twente, maar die grandeur is al
lang verdwenen, het huis is in 1804 gesloopt. Maar de slotgracht ligt er nog, die is in 1994 hersteld.

Ook is het oude grondpatroon gebleven, met z’n kronkelende wegen en onregelmatige velden en akkers, afgewisseld met wallen en bos. De boerderijen liggen al eeuwenlang op dezelfde plaats, maar ‘t zijn niet meer dezelfde, natuurlijk.

Ook zeker het bekijken waard: de 35 levensgrote stalen silhouetten van figuren uit de middeleeuwen. Met onder meer Bernard van Weleveld, een kruisridder, een pelgrim, een troubadour, een boer en een lepralijder.

Terug naar Hertme: weer rechtsaf langs de beek, bij de grote holle boom rechts, de Hertmerweg volgen, langs Rabo Scheele, dan rechtsaf de Hedeveldsweg in. Bij het melktappunt links en daar is het Openluchttheater. De parkeerplaats ligt een paar meter verderop.

Langere route
Wie wat langer wil wandelen, loopt tegenover het Pastoor Veegerplein – het beginpunt – de Hertmerdwarsweg in. Bij het landkruis rechtsaf: de Zwartkotteweg. Wat verderop, aan het eind, linksaf de Oude Postweg in. Een rechte weg door de weilanden, wel opletten voor passerend verkeer. Maar echt druk is het hier niet. Dan de eerste weg links, dat is de Hertmerweg/Hedeveldsweg. Hier wandelen we door tot aan melktap Weleveld aan de rechterkant. En daar pakken we het bospad richting camper- en pleisterplaats  Rabo-Scheele.

Tekst Bob Gevers