Lancering boek Het Landschap van Noordoost-Twente

Onderzoeker Harm Smeenge presenteert vandaag z’n boek Het landschap van Noordoost-Twente. Dat doet hij op een verstopt akkertje in het Lutterzand. “Dit landschap hier is in honderden jaren niet veranderd.”

Zijn fraai uitgevoerde boek vol met plaatjes, illustraties, oude kaarten én een voorwoord van Pieter van Vollenhoven, is eigenlijk een populaire vertaling van het proefschrift waarmee Smeenge onlangs promoveerde. “Ik had zoveel interessante informatie dat het zonde zou zijn als dat alleen door een select groepje mensen dat mijn proefschrift leest, beperkt zou blijven. Vandaar dit boek. Ik ben erg trots op het eindresultaat. Ik denk ook dat het een mooie aanvulling is op de boeken die reeds verschenen zijn over dit gebied.”

Invloed van bewoners

Dat laatste baseert Smeenge vooral op de relatie die hij legt in het boek tussen mensen, natuur en landschap. “Die drie-eenheid, want daarvan is sprake in Noordoost-Twente, is heel bijzonder. De invloed die de inwoners hebben gehad op het landschap is groot, maar ook andersom is dat het geval en dat geldt natuurlijk ook voor de natuur.” Smeenge geeft een voorbeeld: “De plek waar we nu zijn, het Lutterzand, was nog niet eens zo lang geleden een kale vlakte. Door de invloed van de mensen die hier zijn komen wonen en werken en de vorming van landgoederen, zijn het huidige landschap en de bijzondere natuur ontstaan. Daarom spreek ik ook altijd van de drie-eenheid waar het ik heb over Noordoost-Twente.” Smeenge, geboren in Drenthe en woonachtig in Rheden bij Arnhem, is door liefde in Twente terecht gekomen, zijn vrouw komt uit Beuningen. “Ik was verrast over hoe mooi het hier is en vooral hoe interessant. Ik heb het Nationaal Landschap als basis genomen voor mijn onderzoek. Eigenlijk niet eens een goede keuze. Binnen het Nationaal Landschap bestaan vier geheel verschillende landschappen waaronder de stuwwallen en het Dinkeldal. En dat alles binnen een half uur van elkaar, uniek voor Nederland.”

In zijn boek gaat Smeenge chronologisch in op alle ontwikkelingen in het gebied vanaf het prille begin in de ijstijd. Hij eindigt met een blik naar de toekomst. Die vooral in het teken zal staan van de strijd tegen de droogte. “Want daar heeft het gebied veel last van. Toch ben ik daar niet pessimistisch over. We moeten het water langer zien vast te houden. Vroeger liep het hier heel vaak onder, nu verdwijnt veel water via de beken en rivieren die diep uitgesleten zijn en daardoor veel water kunnen opnemen. In mijn vele gesprekken met bewoners weet ik dat er veel kennis bestaat van het gebied. Mensen konden zo plekken aanwijzen waar vroeger het water bleef staan. Die plekken moeten we terug zien te krijgen en dat kan als we de inwoners erbij inschakelen, dat is volgens mij veel te weinig gebeurd.”

Het landschap van Noordoost-Twente is nu te koop bij de lokale boekhandels, prijs 24,95 euro.

 

Bron: Tubantia, 30 oktober 2020, tekst Bert Holst