De duinen van de Borkeld

Alsof je door een duinlandschap fietst. Een glooiend en licht bochtig traject, heidevelden in winterstand, bosjes, onverwachte panorama’s. Maar dit is niet de Noordzeekust, dit is het Elsenerveld- en Veen, boven Markelo. Onderdeel van het natuurgebied De Borkeld. De noordgrens is de A-1. Maar het verkeersgeraas is ver weg en vaak helemaal niet te horen.

In de heidevelden staat een bruidspaar. Mét een fotograaf: het zal ongetwijfeld sfeervolle beelden opleveren. Het is een prachtige omgeving voor een fietstocht. Vanuit het centrum van Markelo fiets je er zo naar toe. Gewoon zelf een route samenstellen via de knooppuntnummerbordjes van fietsnetwerk Twente. Simpeler kan het niet.

Fietsen rond Markelo dus. Eerst maar eens naar boven, naar De Borkeld. De bordjes sturen ons door het mooiste gedeelte. De route voert naar het oosten en dan naar beneden, richting Stokkum. Daar fietsen we weer terug naar het startpunt. Het begrazingsgebied van De Borkeld, met z’n stoïcijnse Herefordkoeien (niet aaien!) ligt dan alweer kilometers achter ons.

Weidse uitzichten
Het is een tocht met weidse uitzichten. Heide, grafheuvels, essen, boerenland en bergen. Jawel, bergen. Zoals de Apenberg. Gewoon stug door blijven trappen over de valsplatte Apenbergweg. De oriëntatietafel op de top wijst recht vooruit naar Delden: 10 kilometer. Hengelo: 20. Oldenzaal: 28. Een fraai panorama over de rijen maïsstoppels.

Na de heuvel het boerenland. Boerderijen met frisgewassen, wapperende blauwe overalls aan de waslijn, ronkende tractoren in de verte en onafzienbare weilanden, straks weer vol grazend vee. Nog even geduldig wachten in de ligboxenstal, het winterseizoen is bijna voorbij. De fietsroute lijkt hier vaak met de lineaal getrokken: erfenis van de ruilverkaveling.

Op de Kemperweg, bij Erve Schüppert, wacht een verrassing: een halletje met een melktap. Eén euro in de gleuf van de automaat, een litersfles eronder – die staan er ook – en tappen maar. Maar let op: niet meteen opdrinken. Eerst thuis koken! Want het is rauwe melk, zo van de koe.

Even uitblazen
Geeft niks, wie dorst heeft gekregen kan vijftig meter verderop even uitblazen bij de oude Herberg De Kemper. Nu populair onder fietsers, in de zeventiende eeuw een drukbezochte pleisterplaats voor postkoetsen en reizigers.

Maar de historie van De Borkeld en omgeving voert veel verder terug. Pakweg 13.000 jaar geleden trokken hier al jagers/verzamelaars rond, die onder meer stenen bijlen, huidenschrapers  en andere stenen werktuigen achterlieten.  Evenals de prehistorische grafheuvels, tussen de 6.000 en 4.000 jaar oud, waarvan er tien zijn gerestaureerd.

Een tip: vergeet uw fototoestel niet! De route is niet zo lang, maar een enthousiast natuurfotograaf is al gauw een middag lekker bezig. En vermijdt rulle zandwegen, blijf op het fietspad ernaast. Want voor je het weet lig je languit. Zoals ons ook overkwam…

De route
Start: centrum Markelo, fietsknooppunt-nummer 26. De nummers staan verder goed aangegeven, wel goed opletten: 25, 9, 98 (tussen deze twee nummers fietst u door de heidevelden van De Borkeld), 11, 13, 27, 31. En weer terug naar 26. Een route van zo’n 19 kilometer. Wie ‘m fietst met oogkleppen op zonder ergens af te stappen doet er ruim een uur over. Maar dat is zonde!

Tekst Bob Gevers
Fotografie Wieneke van Leyen